Nederlands fietsuurrecord

Werktuigbouwkunde

Studententeam boekt al in eerste jaar succes

woensdag 31 augustus 2011Het Human Power Team Delft (HPT Delft) heeft het Nederlandse uurrecord verbroken. In een speciaal ontwikkelde sigaarvormige ligfiets legde Pieter Hollebrandse vorige maand op een Duits circuit in één uur 88,3 km af.

Deze maand doet het team in de Verenigde Staten een gooi naar het wereldrecord op de 200 m sprint met vliegende start.

Het team, dat dit jaar is opgericht, bestaat uit negen studenten van de TU Delft en vijf studenten van de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij hebben de VeloX gebouwd, een ligfiets met een zeer gestroomlijnd omhulsel.

De recordpoging vond plaats op een testcircuit nabij Dresden. Nadat het geplande wedstrijdweekend eind juli volledig verregend was, droogde het wegdek maandag 1 augustus toch nog op.

In de vroege avond ondernam Hollebrandse zijn eerste poging. Die strandde echter na ruim 15 min, door een defecte snelheidsmeter.

Bij zijn tweede poging verliep alles goed. Doordat het inmiddels avond was, koelde het af en werd de lucht een stuk vochtiger. ‘Dat had een nadelige invloed op de snelheid’, vertelt teamcaptain Hajo Pereboom. ‘De luchtweerstand nam toe. Daarnaast moesten we een tweede luchtinlaat openen om te voorkomen dat het raampje van de fiets zou beslaan. Dit zorgde ook voor extra luchtweerstand.’

Hoewel Hollebrandse erin slaagde een ongeveer constant vermogen te leveren, zakte hierdoor zijn hoge beginsnelheid in tot rond de 88 km/h. Na een uur stond de teller op 88,3 km, een Nederlands record. Een afstand die relatief dicht ligt bij het nieuwe werelduurrecord van 91,556 km, dat de Italiaan Francesco Russo een dag na Hollebrandse vestigde op hetzelfde circuit.

VeloX
De VeloX is een speciaal door het team ontwikkelde ligfiets. Zeer veel aandacht is besteed aan de vorm van het omhulsel, dat bestaat uit verschillende lagen koolstofvezels en kunststofschuim met aan de binnenkant een beschermende laag kevlar.

De hoek van de fiets is zo gekozen dat de fietser nog goed kan bewegen, terwijl tegelijk het frontale oppervlak beperkt blijft. Verschillende ontwerpen zijn in computersimulaties met elkaar vergeleken en daarna in de windtunnel getest.

Elk klein opstaand randje kan ervoor zorgen dat de mooi laminaire grenslaag omklapt en turbulent wordt. Pereboom: ‘Zelfs de dode vliegjes die op de neus terechtkomen, hebben invloed op de aerodynamica.’ Daarom zijn bijvoorbeeld de logo’s van sponsoren niet los, maar op één grote sticker op de fiets aangebracht.

Slingeren
Een probleem dat pas bij extreme snelheden rond de 100 km/h optreedt, is de zogeheten high speed wobble, een trilling waarbij de fiets kan gaan slingeren. Om dit te voorkomen is het frame in vergelijking met een normale fiets overmatig stijf geconstrueerd. ‘De voorvork die we hadden gekocht bleek niet stijf genoeg, dus daarom bouwen we er zelf maar een’, vertelt Pereboom.

HPT Delft richt zich dit jaar vooral op de World Human Powered Speed Challenge. Van 12 tot en met 17 september doen bij het plaatsje Battle Mountain in de Amerikaanse staat Nevada verschillende teams een gooi naar het wereldrecord ‘sprint met vliegende start’ over 200 m. In de woestijn op een hoogte van zo’n 1400 m ligt hiervoor een ideaal stuk asfalt.

Om zijn topsnelheid te bereiken heeft de renner een aanloop van 7 km. De tijd wordt gemeten over een stuk van 200 m. Hij heeft vervolgens 2 km om af te remmen. Het record staat op naam van de Canadees Sam Whittingham, met ruim 133 km/h. HPT Delft heeft twee deelnemers ingeschreven.

Het stukje asfalt in Battle Mountain maakt deel uit van de openbare weg, maar wordt op wedstrijddagen in de ochtend en de avond een kwartiertje afgezet. ‘De wind valt dan weg. Er heerst een woestijnklimaat en dat is in de zomer blijkbaar zeer voorspelbaar’, legt Pereboom uit.