Doordraaien bij TNO

Lucht-/ruimtevaart

Door: Ing. Robin Koolstra

Bewegingssimulator Desdemona versnelt in alle richtingenTECHNO! nr. 2/2008

Desdemona, de nieuwe simulator van TNO, kan alle kanten op bewegen en in alle richtingen versnellen. Daardoor is de machine in staat de bewegingen van een straaljager realistisch na te bootsen. Het belangrijkste doel van Desdemona is het trainen van piloten op desoriëntatie. 'Vliegers moeten leren op de instrumenten te vertrouwen en niet op hun eigen lichaam.'

De bewegingssimulator Desdemona is een imposant apparaat dat maar net in de speciale hal van onderzoeksinstituut TNO in Soesterberg past. De machine is 12 m lang, 8 m breed en 9 m hoog. Desdemona gaat helemaal rond en alle kanten op, waardoor het evenwichtssysteem van de inzittende in de war raakt en die een gedesoriënteerd gevoel krijgt. Dit verklaart waarom de simulator is vernoemd naar Desdemona, de vrouw van Othello uit het gelijknamige toneelstuk van Shakespeare, maar het woord is ook een afkorting van desoriëntatiedemonstrator Amst. 'Het is de nieuwe manier van simuleren', stelt dr.ir. Mark Wentink, technisch manager van het Desdemona-programma bij TNO Defensie en Veiligheid. Desdemona is ontwikkeld in samenwerking met de Oostenrijkse simulatorbouwer Amst Systemtechnik. Amst voerde de sterkteberekeningen uit en verzorgde de bouw; TNO is verantwoordelijk voor het omzetten van echte bewegingen in verplaatsingen van de simulator. 'Een goede bewegingsaansturing, ofwel motion cueing, zorgt ervoor dat de piloot in de simulator dezelfde bewegingssensaties ervaart als in een echt vliegtuig', licht Wentink toe.

Lees verder in TECHNO! nummer 2 - april 2008