De budgetraket

Lucht-/ruimtevaart

Door: ing. Sander Terbruggen

Nederlandse bedrijven ontwikkelen onderdelen voor de Vega TECHNO! nr. 6/2006

De Vega is een kleine lanceerraket die ESA wil gebruiken om satellieten goedkoper de ruimte in te brengen. Door bestaande technologie en kennis te hergebruiken zijn de ontwerpkosten beperkt. De Nederlandse bedrijven APP en Dutch Space ontwikkelen respectievelijk de ontstekers en het koppelstuk tussen de eerste en tweede rakettrap van de Vega.

De European Space Agency (ESA) wil eind 2007 voor het eerst de Vega lanceren. Deze raket is ontworpen om satellieten met een gewicht van zo'n 1500 kg op 700 km hoogte in een baan om de aarde brengen. ESA heeft behoefte aan dit nieuwe type lanceerraket, omdat het relatief duur is om kleine vrachten de ruimte in te schieten. De ruimtevaartorganisatie is voor lanceringen op dit moment nog afhankelijk van het paradepaardje Ariane 5 en de Russische Sojoez-raket. De Ariane 5 is een onbemande raket van ESA die ladingen, zoals satellieten, van maximaal 10 000 kg in de geostationaire overdrachtbaan (Geostationaire Transfer Orbit, GTO) kan brengen. De raket functioneert uitstekend, maar is erg groot en daardoor te prijzig voor kleine vrachten. Hetzelfde geldt voor de veel door ESA gebruikte Sojoez-raket van Russische makelij, die zich als middenklasser direct onder de Ariane 5 positioneert. Momenteel probeert de ruimtevaartorganisatie de kosten te drukken door verschillende vrachten te combineren, maar dat is niet altijd praktisch. Om de ontwerpkosten van de nieuwe raket zo laag mogelijk te houden (335 miljoen euro), probeert ESA voor de Vega zoveel mogelijk bestaande technologie van de Ariane 5 te hergebruiken. Tegelijkertijd kan in de benjamin van de rakettenfamilie nieuwe technologie uitgeprobeerd worden, die later weer in de Ariane 5 is toe te passen. In totaal werken zeven Europese landen mee aan de ontwikkeling van de 'budgetraket': Frankrijk, Italië, Spanje, Zweden, Zwitserland, België en Nederland. Het Nederlandse bedrijf Dutch Space is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en bouw van het verbindingsstuk tussen de eerste en de tweede trap van de raket. Aerospace Propulsion Products (APP), een joint venture van TNO en Stork, neemt de ontstekers van de raket voor zijn rekening. BLUSWATER Op een afgelegen terrein in het Brabantse Klundert is APP gevestigd in verschillende panden die ver uit elkaar liggen. Tussen de gebouwen in ligt een grote vijver. 'Dat is bluswater', zegt technisch en marketingdirecteur ir. Edwin Vermeulen. 'Tot nu toe is er nooit iets gebeurd, maar de brandweer stelt dit nou eenmaal als eis bij het werken met explosieve stoffen.' Het bedrijf is in 1989 ontstaan uit een samenwerking tussen TNO en Stork. De aanleiding voor deze samenwerking was het ontwerp en de bouw van de ontstekers van de Ariane 5. Inmiddels is APP een zelfstandige onderneming met zo'n dertig medewerkers en verantwoordelijk voor de complete ontwikkeling van de ontstekers voor de Vega-raket.

Lees verder in TECHNO! nummer 6 december 2006/januari 2007 (pag. 48)