Zeppelin van composietmateriaal

Lucht-/ruimtevaart

Door: ir. Jeroen Akkermans TECHNO! nr. 1/2007

Studenten Luchtvaarttechnologie van de Hogeschool Inholland in Delft werken aan een moderne versie van de zeppelin: het skelet is gemaakt van composieten in plaats van aluminium. De materiaalkeuze garandeert niet alleen een sterke en stijve constructie, maar ook een zeer laag gewicht. 'De zeppelin weegt niet meer dan een colafles gevuld met water. Met aluminium is zoiets vrijwel onmogelijk.'

'Het is een gekkenhuis', zegt Oscar Kerkenaar, student Luchtvaarttechnologie aan de Hogeschool Inholland in Delft, die samen met vier medestudenten in iets meer dan acht weken tijd een zeppelin bouwt. Een gedeelte van het luchtschip, een soort holle sigaar, balanceert op een stelling en lijkt op een uit de hand gelopen sinterklaassurprise. Iets verderop liggen de neus en de staart. die binnenkort het begin- en eindpunt van de sigaar vormen. De assemblage is door tal van technische problemen enigszins vertraagd. Er is een goede reden voor de verloren race tegen de klok: de studenten Luchtvaarttechnologie zijn pioniers. 'Ik heb me suf gegoogeld, maar nergens ter wereld is iets soortgelijks ontworpen', vertelt Kerkenaar trots. Hogeschool Inholland laat de studenten werken aan een zeppelin om daar in mei in het kader van een symposium over luchtvaarttechnologie mee uit te pakken. Het luchtschip, dat met een extreem sterk touwtje boven het Composietenlab van de hogeschool in Delft gaat zweven, moet dan de show stelen. Voor de vijf studenten Luchtvaarttechnologie die zich met de zeppelin bezighouden, is dit het mooist denkbare afstudeerproject. 'In het laatste jaar van onze opleiding schrijven studenten doorgaans een scriptie', geeft Kerkenaar aan. 'Wij leveren echter iets tastbaars af. Voordeel daarvan is ook dat we worden geconfronteerd met de discrepantie tussen papier en praktijk.'

INSPIRATIEBRON
Het luchtschip van de studenten is een mix van moderne materialen en oud Duits ingenieursvernuft. Voor de stijve constructie waarover de buitenhuid wordt gespannen, doken ze in het archief. Inspiratiebron is graaf Ferdinand von Zeppelin, een Duitse militair die aan het eind van de negentiende eeuw de eerste zeppelin bouwde. Zijn luchtschip maakte furore, alleen al omdat die relatief zuinig was, geen lawaai maakte en boven de grond kon blijven hangen. De fameuze Hindenburg maakte echter met een geweldige knal een eind aan het succes van de zeppelin. Het Duitse luchtschip vatte in 1937 bij aankomst in New York op dramatische wijze vlam en crashte, een moment dat in het collectieve geheugen staat gegrift. Ondanks pogingen om de zeppelin weer van de grond te krijgen, lijkt er weinig animo meer te zijn voor deze manier van luchttransport. De Delftse zeppelin volgt het klassieke ontwerp getrouw: een stel ringvormige spanten op een rijtje wordt bij elkaar gehouden door langsverstijvers, een soort staven. De verhouding tussen de diameter en de lengte van het luchtschip is identiek aan die van de Hindenburg, ongeveer een op zes. Het grote verschil tussen toen en nu is de materiaalkeuze: de Hindenburg bestond uit aluminium, de Delftse zeppelin is gemaakt van composieten ofwel vezelversterkte kunststoffen. De koolstofvezels worden bijeengehouden door hars. De combinatie garandeert een zeer laag gewicht, grote sterkte en stijfheid, en duurzaamheid. En een zeppelin van composieten is echt helemaal nieuw, benadrukt Kerkenaar. 'Daardoor kunnen we andere dimensies aan en een veel kleiner luchtschip bouwen dan met aluminium.'

Lees verder in TECHNO! nummer 1 februari/maart 2007